ವಸತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ :

• ಕುರಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (ಸೂರ್ಯ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ) ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ.
• ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಶೆಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೋಣಿ ಚೀಲಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಸತಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು.
• ಶೆಡ್‌ನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಕೋನೀಯ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಆಸ್ಬೆಸ್ಟೋಸ್ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿರಬೇಕು, ಆದರೆ ಮರದ ರಾಫ್ಟ್ರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಚಪ್ಪರವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 10 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ದಂಡೆಗೆ 4 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರಬೇಕು. ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಮಳೆ ನೀರು ಹರಿದು ಹೋಗುವಂತಿರಬೇಕು. ವಸತಿಯ ಸುತ್ತಲು ನೀರು ನಿಲ್ಲದೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವಂತಿರಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಛಾವಿಯಾಗಿ ಒಣಗಿದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹೊದಿಸಿ ವಸತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.
• ವಿದೇಶಿ ಕುರಿಗಳಿಗೆ 0.9-1.1 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರತಳಿ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ತಲಾ 0.8-0.9 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಜಾಗ ನೀಡಬೇಕು. 18 ಮೀಟರ್ x 6 ಮೀಟರ್ ಅಳತೆಯ ಶೆಡ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 120 ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಬಹುದು.
• ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು 12 ಮೀ x 6 ಮೀ ಅಳತೆಯ ಚೈನ್ ಲಿಂಕ್ ಬೇಲಿ ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಗಳ ಆವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ವಸತಿಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳು

• ಕುರಿಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ದಕ್ಷತೆಗಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ವಸತಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಳವಾದ ಶೆಡ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶೆಡ್‌ಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.
• ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
• ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು.
• ಸರಿಯಾದ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕು ಇರುವ ಶೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
• ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಾಗ ಶೆಡ್‌ನ ಗೋಡೆಗಳು ಬಿರುಕುಗಳು ಅಥವಾ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.
• ಶೆಡ್‌ನ ನೆಲವು ದೃಢವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ನೆಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
• ಶೆಡ್‌ಗಳ ವಿಧಗಳು ಪಾಲನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
• ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಹೊಂದಿರುವ ಮುಕ್ತ ಮಾದರಿಯ ವಸತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
• ರನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಚೈನ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡಬೇಕು.
• ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆರಾಮದಾಯಕವಾದ ಮನೆಗೆ, ನೆಲವನ್ನು ಒಣಗಿಸಲು ಗಾಳಿ / ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಗೆ ಉದಾರವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಕಾರಣ ಹುಲ್ಲಿನ ಛಾವಣಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
• ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಬಾಳಿಕೆ ಹೊಂದಲು ಸಂಘಟಿತ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಕಲ್ನಾರಿನ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಗೇಬಲ್ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕುರಿಗಳನ್ನು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸಲು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದಾಗ, ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಳವು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕುರಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇರಿಸಿದಾಗ, ಪೆನ್ ಅಂಡ್ ರನ್ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಆಶ್ರಯದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಶೆಡ್‌ನ ಅಗಲವು 12 ಮೀಟರ್ ಮೀರಬಾರದು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 8 ಮೀಟರ್ ಆಗಿರಬೇಕು.
• ಕುರಿಯ ಎತ್ತರ 2.5 ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ದಿಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ 3.5 ಮೀಟರ್ ಇರಬೇಕು.
• ತೆರೆದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಚೈನ್ ಲಿಂಕ್‌ನ ಎತ್ತರ 4 ಅಡಿ ಇರಬೇಕು. ಓವರ್‌ಹ್ಯಾಂಗ್‌ನ ಉದ್ದ 75 ಸೆಂ.ಮೀ - 1 ಮೀಟರ್ ಆಗಿರಬೇಕು.
• ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಮೇವು, ಹಸಿರು ಮೇವು ಮತ್ತು ನೀರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫೀಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (ಫಾಮ೯ನಲ್ಲಿನ) ವಿವಿಧ ಶೆಡ್‌ಗಳು

ಕುರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯ ಶೆಡ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ,

• ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿಂಡುಗಳ ಶೆಡ್ (ಕುರಿಗಳ ಶೆಡ್)
• ಕುರಿಗಳ ಶೆಡ್
• ಕುರಿಮರಿ ಹಾಕುವ (ಗರ್ಭಿಣಿ ಕುರಿಗಳ) ಶೆಡ್
• ಕುರಿಮರಿ ಶೆಡ್
• ಅನಾರೋಗ್ಯಪೀಡಿತ ಕುರಿಗಳ ಶೆಡ್
• ಟಗರಿನ ಕೋಣೆ
• ಕಾಮಿ೯ಕರ ಕೊಠಡಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿಂಡುಗಳ ಶೆಡ್ (ಕುರಿಗಳ ಶೆಡ್)

• ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಲಾದ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಈ ಶೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗ/ ಸ್ಟಾಲ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು.
• 4 ಮೀ (ಉ) × 2.5 ಮೀ (ಅ) × 3 ಮೀ (ಎ) ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಟಗರುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬಹುದು.
• ಪ್ರತಿ ಶೆಡ್ ನಡುವಿನ ವಿಭಜನೆಯು ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಮೀರಬಾರದು.
• ವಿಭಾಗಗಳು ನೆಲದಿಂದ ಒಂದು ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಾಗಿರಬಾರದು ಮತ್ತು ಮರದ ಹಲಗೆಗಳು ಅಥವಾ ರಾಡ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಗರ್ಭಿಣಿ ಕುರಿಗಳ ಶೆಡ್

• ಈ ಶೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗರ್ಭಿಣಿ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ಕೊಠಡಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಶೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
• ಈ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಗರ್ಭದ ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಡಬೇಕು.
• ಈ ಶೆಡ್ 1.5 ಮೀ (ಉ) × 1.2 ಮೀ (ಅ) × 3.0 ಮೀ (ಎ) ಆಗಿರಬೇಕು. ಮೇವು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ನೀಡಲು ಒಂದು ದವಣಿ (ಮೆಂಜರ್) ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ಬಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಶೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
• ಬಿಸಿಲು/ಶಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಶೀತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಟರ್‌ನಂತಹ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮಾತೃತ್ವ ಪೆನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ನವಜಾತ ಕುರಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೀತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಕುರಿಮರಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ

• ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಡುವ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಈ ಶೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶೆಡ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 25 ರಂತೆ ಇರಿಸಬಹುದು.
• ದೊಡ್ಡ ಶೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಹಾಲು ಬಿಡದ, ಹಾಲು ಬಿಡದ ಆದರೆ ಅಪಕ್ವವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಬಹುದು.
• ದೊಡ್ಡ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ವರ್ಗದ ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.
• ಶೆಡ್ 7.5 ಮೀ (ಉ) × 4 ಮೀ (ಅ) × 3 ಮೀ (ಎ) ಆಯಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ 75 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬಾರದು.
• ಶೆಡ್ ಅನ್ನು ಅಗಲವಾರು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. 5 ಮೀ (ಉ) × 4 ಮೀ (ಅ) × 3 ಮೀ (ಎ) ಆಯಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಮತ್ತು 2.5 ಮೀ (ಉ) × 4 ಮೀ (ಅ) x3 ಮೀ (ಎ) ಆಯಾಮವನ್ನು ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಬಳಸಬೇಕು.

ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕುರಿಗಳ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ

• ಅಸ್ವಸ್ಥ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಈ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬೇಕು.
• ಇತರ ಶೆಡ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶೆಡ್‌ಗಳನ್ನು 3 ಮೀ (ಉ) × 2 ಮೀ (ಅ) × 3 ಮೀ (ಎ) ಆಯಾಮದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.
• ಬಾಗಿಲಿನ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಮರದ ಹಲಗೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ತಂತಿ-ಬೇಲಿಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.
• ತಂತಿ-ಬೇಲಿಯಿಂದ 0.7 ಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು 1.2 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಬಹುದು.

ಟಗರಿನ ಕೋಣೆ

• ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಳಿವರ್ಧಕ ಟಗರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
• ಪ್ರತಿ ಹೋತಕ್ಕೆ 5 x 5 ಅಡಿ ಅಳತೆಯ ಕೋಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಶೀಯರಿಂಗ್(ಉಣ್ಣೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಸ್ಟೋರ್‌ರೂಮ್ (ಉಗ್ರಾಣ)

• ಶೀಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೋರ್‌ರೂಮ್ವನ್ನು ಗೋಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು.
• ಒಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಫೀಡ್ (ಪಶು ಆಹಾರ) ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಶೀಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಬಳಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆ 6 ಮೀ (ಉ) x 2.5 ಮೀ (ಅ) x 3 ಮೀ (ಎ) ಆಗಿರಬಹುದು.
• ಕೋಣೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ಬಾಗಿಲು ಇರಬೇಕು. ಈ ಕೊಠಡಿಯು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ನಯವಾದ ನೆಲ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಒಂದೂವರೆ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಮೆರುಗುಗೊಳಿಸಿದ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
• ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ತೇವ ಮತ್ತು ಧೂಳು ನಿರೋಧಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಮೂರು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಿಟಕಿಗಳಿರಬೇಕು.

ಕಾಮಿ೯ಕರ (ಪರಿಚಾರಕರ) ಕೊಠಡಿ

• ಕುರಿಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ನಿಮಿ೯ಸಬೇಕು.
• ಈ ಕೊಠಡಿಯು 6 ಮೀ (ಉ) x 4 ಮೀ (ಅ) x 3 ಮೀ (ಎ) ಆಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
• ತಂತಿ ಬಲೆಯಿಂದ 0.7 ಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು 1.2 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕಿಟಕಿಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ಡಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್

• ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಖಚಿ೯ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಲನಿಂದ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಾರೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಡಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
• ಡಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ನ ತಳವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಧೃಡವಾಗಿಡಬೇಕು.
• ಡಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ಪಾದ ಸ್ನಾನ (ಫುಟ್‌ ಬಾತ್)

• ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕಾಲು ಕೊಳೆ (ಫುಟ್‌ ರಾಟ್) ರೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಂಗಳದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಲನಿಂದ ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಾರೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾದದ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
• ಈ ತೊಟ್ಟಿಯ ತಳವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಧೃಡವಾಗಿಡಬೇಕು.

ವಿವಿಧ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

1. ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಪೂರ್ಣ ಸಂಚಾರಿ ಪದ್ಧತಿ)

• ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ವಸತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಕೇವಲ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವ ಊರಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮೇವನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತವೆ.
• ಇಡೀ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡುವುದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮೇವಿನ ವೆಚ್ಚವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಕೂಡ, ಅವುಗಳ ಆಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನೀತಿ ಇರದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳ ಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಗತ್ಯ.
• ಇಡೀ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ (ರೋಟೇಶನಲ್‌ ಗ್ರೇಜಿಂಗ್) ವಿಧಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.

ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ(ರೋಟೇಶನಲ್‌ ಗ್ರೇಜಿಂಗ್) ವಿಧಾನ

• ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬೇಲಿಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು.
• ನಂತರ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಾಗದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮೇಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗವು ಎರಡನೇ ಮೇಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹುಲ್ಲಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಪರಾವಲಂಬಿ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
• ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದು ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕುರಿಮರಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕುರಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಕುರಿಮರಿಗಳು ಬಿಟ್ಟ ಆಹಾರವನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

2. ಅರೆ-ತೀವ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅವಲಂಬಿತ ಪದ್ಧತಿ)

• ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಲು ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ ಸಾಯಂಕಾಲ ವಸತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.
• ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಧರಿಸಿದ ಕುರಿಗಳು, ಮರಿಗಳು, ಖಾಯಿಲೆ ಬಂದ ಕುರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಂಧ್ರೀಕೃತ ಆಹಾರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ.
• ಕುರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೀಮಿತ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವ ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಬೇಸಿಗೆಯ ಹೊರೆತುಪಡಿಸಿದರೆ ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡ, ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಲಭ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿ-ದಾಣಿ ಮಿಶ್ರಣ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕುರಿಗಳು ಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯಿಂದ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರತಿದಿನ 3 ರಿಂದ 5 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮೇವಿನ ವೆಚ್ಚ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನುಕೂಲಗಳೆಂದರೆ:

• ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಿ-ದಾಣಿ ಮಿಶ್ರಣ ಆಹಾರ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು.
• 50 ರಿಂದ 350 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಲೆಗಳ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
• ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಮೇವನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
• ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹಾಲಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಮರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
• ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಖಚಿ೯ನಿಂದ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸುವುದು.

3. ಪೂರ್ಣ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಪದ್ಧತಿ -(ಶೂನ್ಯ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)

• ಇದು ಕುರಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಿಂಡಿ-ದಾಣಿ ಮಿಶ್ರಣ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• 50 ರಿಂದ 250 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಹಿಂಡಿನ ತೀವ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
• ಇದು ಮೇವಿನ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಕೃಷಿ-ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶೋಷಣೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ.
• ಈ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗದು ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಕಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಸಗಣಿ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಸಾಕು.
• ಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳು ಅವುಗಳು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯು ಕನಿಷ್ಠ 30 ಚ. ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, 8-10 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರಬೇಕು.

ಪೂರ್ಣ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕುರಿ ಜಾಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆ

ವಯಸ್ಸು	ಒಳಾಂಗಣ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಚ. ಮೀ)	ಹೊರಾಂಗಣ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಚ. ಮೀ)
0-3 ತಿಂಗಳ ವರೆಗೆ	0.2-0.25	0.4-0.5
3 -6 ತಿಂಗಳು	0.5-0.75	1.0-1.5
6- 12 ತಿಂಗಳು	0.75-1.0	1.5-2.0
ಪ್ರಾಯದ ಕುರಿಗಳು	1.5	3.0
ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣು, ಮರಿಹಾಕಿದ ಕುರಿಗಳು	1.5-2.0	3.0- 4.0

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುರಿಗಳ ಹಟ್ಟಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು

ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು.

• ಕುರಿಗಾರರು ವಾಸವಿರುವ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯ ಜಾಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
• ಮನೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊAಡು ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಇಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ತಂತಿ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಮನೆಯ ನೆಲಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು.
• ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಚ್ಚಾ ಹಟ್ಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು.
• ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಹೆಣೆದ ಪುಟ್ಟಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿ ಹಾಕುವುದು.

ಈ ರೀತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ತಂತಿ, ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು-ಗಾಳಿ ಮಳೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಹಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕುರಿಗಳು ರೋಗರುಜಿನಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ.