ಹೈನುರಾಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳ ತಳಿಗಳು

ಸರಿಯಾದ ತಳಿಯನ್ನು ಆರಿಸುವುದು

• ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ದನ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
• 'ಆದರ್ಶ ತಳಿ' ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆಯ್ಕೆಗಳು ಅವು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ, ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ರೈತನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ತಳಿಯನ್ನು ಆರಿಸುವಾಗ, ದೂರದಿಂದ ತಳಿಯನ್ನು ತರುವ ಬದಲು, ಆ ತಳಿಯನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಿರುವ ಮನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರಿಂದ ಖರೀದಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಉತ್ತಮ ಮೈಕಟ್ಟು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಭಾರೀ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಹೈನು ತಳಿಗಳಿವೆ. ಹೊರದೇಶದ ಹೈನು ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಹೊರಪರಾವಲಂಬಿ ಹಾಗೂ ಒಳಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳಿಂದಾಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಹೈನುರಾಸು ತಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 3 ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

1. ದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳು
2. ವಿದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳು
3. ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು

ದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳು:

• ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 53 ದೇಶಿಯ ಆಕಳು/ಹಸು ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ 20 ಎಮ್ಮೆ ತಳಿಗಳಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಿರ್, ಸಾಹಿವಾಲ್, ಕೆಂಪು ಸಿಂಧಿ ಮತ್ತು ಥಾರ್‌ಪರ್ಕಾರ್ ತಳಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿಯ ರಾಸುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಇವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 300 ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1600 ಕೆಜಿಯಿಂದ 2750 ಕೆಜಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವಿದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳು:

• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಿಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು ವಿದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ವಿದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೋಲ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಫ್ರೀಷಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಸಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 305 ದಿನಗಳಿಗೆ 4000 ಕೆಜಿಯಿಂದ 6000 ಕೆಜಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು:

• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜಾನುವಾರು ನೀತಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಕರುವು ವಿದೇಶಿ ತಳಿಯ 50% ಮತ್ತು ದೇಶಿ ತಳಿಯ 50% ರಷ್ಟು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
• ಇದರಿಂದ ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಕರುವು ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುವುದಲ್ಲದೇ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಾತವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಸಹ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಜವಾರಿ/ದೇಶಿ ಆಕಳ ತಳಿಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರತಳಿಗೊಳಿಸುವುದು:

ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧ ತಳಿಗಳ ಸಂಕರಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸು ಎನ್ನುವರು. ನಮ್ಮ ಜವಾರಿ ಹಸುಗಳ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜವಾರಿ ಆಕಳುಗಳ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಅಧಿಕ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರಾದಂಥ ವಿದೇಶಿ ತಳಿಗಳಾದ ಜರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಹೋಲಸ್ಟಿನ್ ಫ್ರೀಜಿಯನ್ ತಳಿಯ ಹೋರಿಗಳ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮೂಲಕ ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಕರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳು:

1. ಕರುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಕರುವಿನ ಹುಟ್ಟು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
3. ಮಣಕಗಳು ಸುಮಾರು 12-18 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬೆದೆಗೆ ಬಂದು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.
4. ಸರಾಸರಿ 24 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕರು ಹಾಕುತ್ತವೆ (ಈಯುತ್ತವೆ).
5. ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುಗಳು ಪ್ರತಿ 12-15 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕರು ಹಾಕುತ್ತವೆ.
6. ಹಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲುಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
7. ಸರಾಸರಿ 2 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ 12 ವರ್ಷ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಸು ಸುಮಾರು ೦8 ಕರುಗಳನ್ನು ಈಯುತ್ತದೆ.
8. ಹಾಲು ಹಿಂಡುವ ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಜವಾರಿ ಹಸುಗಳಂತೆ ಒಮ್ಮೆಯೇ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
9. ಸೂಲಿನ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು 10 ತಿಂಗಳಿರುತ್ತದೆ.
10. ಕರು ಹಾಕಿದ ನಂತರ 45-90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೆದೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
11. ಹಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
12. ವಿದೇಶಿ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಬೇಗ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
13. ಮಿಶ್ರತಳಿ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡಿ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಜವಾರಿ ಎತ್ತಿನಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
14. ರಾಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ರಾಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೇವು ತಿಂದು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
15. ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ.

ಆಕಳಿನ ತಳಿಗಳು:

ಹೈನು ತಳಿಗಳು

ಗಿರ್ :

• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಭದಾವರಿ, ದೇಸನ್, ಗುಜರಾತಿ, ಕಥಿಯಾವಾರಿ, ಸೊರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸುರತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಗುಜರಾತ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕಥಿಯಾವರ್‌ನ ಗಿರ್ ಕಾಡುಗಳು ಇದರ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಗಿರ್ ಒತ್ತಡದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ವಿಶ್ವ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ.
• ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಚಾಕೊಲೇಟ್-ಕಂದು ತೇಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಂಪು.
• ಕೊಂಬುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಕ್ರವಾಗಿದ್ದು, 'ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರ' ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 1200-1800 ಕೆಜಿಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 45-54 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು 515 ರಿಂದ 600 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅಂತರ ಕರುವಿನ ಅವಧಿ.

ಕೆಂಪು ಸಿಂಧಿ:

• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕರಾಚಿ, ಸಿಂಧಿ, ಮಾಲಿರ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಕರಾಚಿ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕಡು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಛಾಯೆಗಳು, ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಗಳಿರಬಹುದು.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 1250 ರಿಂದ 1800 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 39-50 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು 425-540 ದಿನಗಳಿಂದ ಅಂತರ ಕರುವಿನ ಅವಧಿ.
• ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನಿಧಾನಗತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೊಲದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸಾಹಿವಾಲ್‌ :

• ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮಾಂಟ್‌ಗೋಮೆರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇದರ ಮೂಲ.
• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಲೋಲಾ (ಸಡಿಲ ಚರ್ಮ), ಲಂಬಿ ಬಾರ್, ಮಾಂಟ್ಗೊಮೆರಿ, ಮುಲ್ತಾನಿ, ಟೆಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೈನು ತಳಿ.
• ಬಣ್ಣವು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ತೆಳು ಕೆಂಪು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಳಿ ತೇಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
• ಸಡಿಲವಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರೀ ತಳಿ.
• ಈ ತಳಿಯ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 1400 ರಿಂದ 2500 ಕೆಜಿ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 37 ರಿಂದ 48 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 430 ರಿಂದ 580 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ರಾಥಿ:

• ಸಾಹಿವಾಲ್, ರೆಡ್ ಸಿಂಧಿ, ಥಾರ್ಪಾರ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಧನ್ನಿ ತಳಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಸಾಹಿವಾಲ್ ರಕ್ತದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಕಾನೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೂನ್‌ಕರನ್ಸರ್ ತೆಹಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ರಾಥಿ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ತಳಿಯು ಮರುಭೂಮಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಈ ತಳಿಯ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 1000 ರಿಂದ 2800 ಕೆಜಿ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 36 ರಿಂದ 52 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 425 ರಿಂದ 600 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಶ್ವೇತಾ ಕಪಿಲಾ:

• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಗೌಂತಿ/ಗವತಿ ಧವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
• ಉತ್ತರ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
• ಈ ತಳಿಯ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 350 ರಿಂದ 650 ಕೆ.ಜಿ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 35 ರಿಂದ 58 ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 395 ರಿಂದ 520 ದಿನಗಳು.

ಕರಡು ತಳಿಗಳು/ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ

ಹಳ್ಳಿಕಾರ್:

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಿಜಯನಗರದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಬಣ್ಣವು ಬೂದು ಅಥವಾ ಗಾಢ ಬೂದು.
• ಅವು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್, ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಹಣೆ, ಉದ್ದವಾದ ಕೊಂಬುಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ತಳಿಯು ಅದರ ಕರಡು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಟ್ರೊಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಮೃತಮಹಲ್‌ ( ದೊಡ್ಡ ದನ, ಜವಾರಿ ದನ):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇದರ ಮೂಲ.
• ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
• ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎತ್ತುಗಳು ತ್ವರಿತ ಸಾಗಣಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.
• ದೇಹವು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುಖ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಭಾಗವು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಕೊಂಬುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಚೂಪಾದ ಕಪ್ಪು ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಖಿಲ್ಲಾರಿ (ಮಂದೇಶಿ, ಶಿಕಾರಿ, ತಿಲ್ಲರ್):

• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಶೋಲಾಪುರ ಮತ್ತು ಸೀತಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದರ ಮೂಲ.
• ಹಳ್ಳಿಕಾರ್ ತಳಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
• ಬೂದು-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ. ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಧೂಳಿನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಬಣ್ಣವು ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉದ್ದವಾದ ಕೊಂಬುಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಕೊಂಬುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಎತ್ತುಗಳು ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ತ್ವರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಂಗಾಯಂ:

• ಕೊಂಗು ಮತ್ತು ಕೊಂಗನಾಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಚಮ೯ದ ಭಾಗವು ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸುಮಾರು 6 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಎತ್ತುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ

ಬರಗೂರು

• ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭವಾನಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬರಗೂರು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಅಸಮ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಬಿಳಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಗಾಢ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಎತ್ತುಗಳು ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಂಬ್ಲಚೇರಿ:

• ಇದನ್ನು ಜಾತಿ ಮಾಡು, ಮೊಟ್ಟೈ ಮಾಡು, ಮೊಲೈ ಮಾಡು, ತೇರ್ಕತಿ ಮಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು, ತಿರುವರೂರು ಮತ್ತು ನಾಗಪಟ್ಟಣಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದರ ಮೂಲ.
• ಆರ್ದ್ರ ಉಳುಮೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿತನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ಉಂಬಳಚೇರಿ ತಳಿಯು ತೂಕದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಾದರಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
• ಇತರ ತಳಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಎತ್ತುಗಳು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.

ಪುಲಿಕುಲಂ:

• ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂಬಮ್ ಕಣಿವೆಯು ಈ ತಳಿಯು ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
• ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಮಾಡು, ಕಿಡಾಯಿ ಮಾಡು, ಸೆಂತರೈ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೂದು ಅಥವಾ ಗಾಢ ಬೂದು ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ.
• ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಳುಮೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ.

ಈ ಉದ್ದೇಶದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೀತರ ತಳಿಗಳು

ತಳಿ	ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶ	ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಬಚೌರ್ (ಭುಟಿಯಾ)	ಬಿಹಾರ	ಕಳಪೆ ಮೇವಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಡಾಗ್ರಿ (ಗುಜರಾತ್ ಮಾಲ್ವಿ)	ಗುಜರಾತ್	ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ.
ಘುಮುಸರಿ	ಒಡಿಶಾ	ಈ ಎತ್ತುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ರೀತಿಯ ಎತ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಕಂಗಾಯಂ (ಕಂಗನಾಡ್, ಕೊಂಗು)	ತಮಿಳುನಾಡು	ಈ ಹೋರಿಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ತಳಿಯು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಾಲೀಕರ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಕೆಂಕಥಾ (ಕೆನ್ವಾರಿಯಾ)	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ	ಕಳಪೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
ಖೇರಿಗಢ್ (ಖೇರಿ, ಖರಿಗರ್, ಖಾರಿ)	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	ಪ್ರಾಣಿಗಳು ರೋಗಗಳಿಗೆ ನಿರೋಧಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವೆಚ್ಚವು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾಲ್ವಿ (ಮಹದೇವ್ ಪುರಿ, ಮಂಥನಿ)	ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ	ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮೇವಾಟಿ (ಕೋಸಿ ಮತ್ತು ಮೆಹ್ವತಿ)	ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ & ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರವಾದ ಉಳುಮೆ, ಬಂಡಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ನಾಗೋರಿ	ರಾಜಸ್ಥಾನ	ಆಳವಾದ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ನಿಮಾರಿ (ಖರ್ಗಾಂವ್, ಖರ್ಗೋನಿ, ಖುರ್ಗೋನಿ)	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ	ಎಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಪೊನ್ವಾರ್ (ಪೂರ್ಣೆಯಾ)	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	ಪರಸ್ಪರ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅರೆ-ಕಾಡು ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.
ಪುಲಿಕುಲಂ (ಪಲಿಂಗು ಮಾಡು, ಮಣಿ ಮಾಡು, ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಮಾಡು)	ತಮಿಳುನಾಡು	ಪುಲಿಕುಲಂ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸವಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ (ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು) ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಕುರಿಗಾಹಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಒಂದು ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ 10-15 ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾಲುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೆಡ್ (ಕೆಂಪು) ಕಂಧಾರಿ (ಲಖಲ್‌ಬುಂಡವಿ)	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಭಾರವಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿರಿ	ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಸಿಕ್ಕಿಂ	ಎತ್ತುಗಳು ಬರಗಾಲದ ಶಕ್ತಿಯ ಏಕೈಕ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ತುಥೋ (ಅಮೇಶಿ, ಶಿಯಾಪಿ, ಚೋಕ್ರು, ತ್ಸೆಸೊ)	ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್	ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತವೆ.

ದ್ವೀ- ಉದ್ದೇಶಿತ ತಳಿಗಳು:

ತಾಪಾ೯ರಕರ್‌ :

• ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಥಾರ್ಪಾರ್ಕರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ವೈಟ್ ಸಿಂಧಿ, ಗ್ರೇ ಸಿಂಧಿ ಮತ್ತು ಥಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ, ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲೈರ್-ಆಕಾರದ ಕೊಂಬು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬೂದು.
• ಎತ್ತುಗಳು ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ಎರಕಹೊಯ್ಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ
• ಹಸುಗಳು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಪ್ರತಿ 1800 ರಿಂದ 2600 ಕೆಜಿ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 38 ರಿಂದ 42 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು 430 ರಿಂದ 460 ದಿನಗಳ ಅಂತರದ ಅವಧಿ.

ಹರಿಯಾಣ:

• ಇದು ಹರಿಯಾಣದ ರೋಹ್ಟಕ್, ಹಿಸಾರ್, ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಗುರ್ಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದರ ಮೂಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪಂಜಾಬ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
• ಕೊಂಬುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಎತ್ತುಗಳು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು.
• 600 ರಿಂದ 800 ಕೆ.ಜಿ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ
• ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 40 ರಿಂದ 60 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 480 ರಿಂದ 630 ದಿನಗಳು.

ಕಾಂಕ್ರೇಜ್‌ :

• ಗುಜರಾತ್‌ನ ಕಚ್‌ನ ಆಗ್ನೇಯ ರಾನ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ರಾಜಸ್ಥಾನವು (ಬಾರ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಜೋಧ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ) ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
• ಕೊಂಬುಗಳು ಲೈರ್-ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಣ್ಣವು ಬೆಳ್ಳಿ-ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣ-ಬೂದು ಅಥವಾ ಉಕ್ಕಿನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಾಂಕ್ರೇಜ್ ನ ನಡಿಗೆಯು 1 ¼ ಪೇಸ್ (ಸವಾಯಿ ಚಲ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ಕಾಂಕ್ರೇಜ್ ವೇಗದ, ಶಕ್ತಿಯುತ, ಕರಡು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ಬಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ.
• ಹಸುಗಳು ಉತ್ತಮ ಹಾಲು ಕರೆಯುವವು, ಪ್ರತಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1400 ಕೆ.ಜಿ. ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಒಂಗೋಲ್‌ :

• ನೆಲ್ಲೂರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಗೂನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುವಿನ ತಳಿ.
• ಭಾರೀ ಕರಡು/ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
• ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣ.
• ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 1000 ಕೆಜಿ. ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 38 ರಿಂದ 45 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳ ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿ 470 ದಿನಗಳು.
• ಮಾಂಸದ ದನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃಷ್ಣ ಕಣಿವೆ :

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆಳವಾದ, ಸಡಿಲವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ಬಾಲವು ಬಹುತೇಕ ನೆಲವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.
• ಈ ತಳಿಯ ಎತ್ತುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸದ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ.
• ಸರಾಸರಿ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 900 ಕೆಜಿ.
• ಇದು ಭಾರೀ ಕರಡು/ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ತಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನದ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಣಿ :

• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಡೊಂಗರಪಟ್ಟಿ, ಡೊಂಗರಿ, ವನ್ನೆರ, ವಾಘೈದ್, ಬಲಂಕ್ಯ, ಶೆವೆರಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದೇವಣಿ ತಾಲೂಕು ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮರಾಠವಾಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಕದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ದೇಹದ ಬಣ್ಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮಚ್ಚೆಯಿಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 894 ರಿಂದ 1540 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 636 ರಿಂದ 1230 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಎತ್ತುಗಳು ಭಾರೀ ಕೃಷಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ದ್ವಿಉದ್ದೇಶಿತ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೀತರ ತಳಿಗಳು

ತಳಿ	ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶ	ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಲಡಾಖಿ	ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ	ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವಿನ ಮೇಲೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕಡಿಮೆ ಲಭ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2 ರಿಂದ 5 ಕೆಜಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ
ಬದ್ರಿ (ಪಹಾಡಿ)	ಉತ್ತರಾಖಂಡ್	ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಡೆಯುವಾಗ ಸಮತೋಲಿತ ನಡಿಗೆ.
ಬೇಲಾಹಿ (ಮೋರ್ನಿ)	ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಗಢ	ಲಂಗಾರಿಯಾಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗುಜ್ಜರ್‌ ಸಮಾಜದವರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಈ ತಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿಂಜಾರಪುರಿ	ಒರಿಸ್ಸಾ	ಹಾಲು, ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (ಕೃಷಿ) ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಡಂಗಿ (ಕಂದಡಿ)	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್	ಈ ತಳಿಯು ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೆಲಸದ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಗಂಗಾತಿರಿ (ಪೂರ್ವ ಹರಿಯಾಣ/ಶಹಾಬಾದಿ)	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ	ಮಧ್ಯಮ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (ಕೃಷಿ ಕೆಲಸ) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಗಾವೊಲಾವ್ (ಅರ್ವಿ, ಗೌಲ್ಗನಿ)	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ	ಇದು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಹಿಮಾಚಲಿ ಪಹಾರಿ (ಗೌರಿ, ಹಿಮಧೇನು)	ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ	ಮಧ್ಯಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಕಿರಿದಾದ, ಜಡ, ಅಲೆಅಲೆಯಾದ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಖರಿಯಾರ್	ಒಡಿಶಾ	ಮೂಲತಃ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ / ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ತಳಿ
ಕೊಂಕಣ ಕಪಿಲ (ಕೊಂಕಣ ಗಿಡ್ಡ)	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಉತ್ತಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದ) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ
ಕೊಸಾಲಿ	ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ	ಈ ತಳಿಯ ಎತ್ತುಗಳು ಬಿತ್ತನೆಯ ನಂತರ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ (ಬೀಶಿ) ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.
ಲಖಿಮಿ	ಆಸ್ಸಾಂ	ಎತ್ತುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಂಡಿ ಸಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ಲಖಿಮಿ ದನಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಾಲು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮಲ್ನಾಡ್ ಗಿಡ್ಡ (ಗಿದ್ದ, ಉರದನ ವರ್ಷಗಂಧಿ)	ಕರ್ನಾಟಕ	ಕಡಿಮೆ ಇನ್ಪುಟ್/ಖಚು೯ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎಲೈಟ್/ಒಳ್ಳೆಯ ಹಸು ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ಗಾತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ದಿನಕ್ಕೆ 3-5 ಕೆಜಿ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಮೋಟು	ಒಡಿಶಾ	ಕೋಯಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಲ್ಲಿ ಈ ದನಗಳ ಪಾಲನೆಯಿಂದ ಸಗಣಿ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾರಿ (ಸಿರೋಹಿ)	ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ	ಹಾಲು ಇಳುವರಿ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಬಯಲು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಪವರ್/ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪೋಡಾ ತುರ್ಪು	ತೆಲಂಗಾಣ	ಒಣಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ವೇಗ ಮತ್ತು ತ್ರಾಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಪವರ್/ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪುಂಗನೂರು	ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ	ಕುಬ್ಜ ದನಗಳು, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಗುರವಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಟಾಂಗಾಗಳಂತಹ ಬಂಡಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ರೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವೆಚೂರ್	ಕೇರಳ	ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ

ವಿದೇಶಿಯ ತಳಿಗಳು:

ಜಸಿ೯:

• ಇದನ್ನು ಜೆರ್ಸಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, U.K. ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇದು ದನಗಳ ಡೈರಿ/ಹೈನುರಾಸುಗಳ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ತಳಿಯು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೆರ್ಸಿ ದನಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಣ್ಣವು ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಇವುಗಳ ಹಾಲು ಸುಮಾರು 4.5% ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 4500 ಕೆ.ಜಿ.

ಹೋಲ್ಸ್ಟೈನ್‌ ಫ್ರೈಸಿಯನ್‌ :

• ಈ ತಳಿಯನ್ನು ನೆದರಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫ್ರೈಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೊಡ್ಡ ಕೆಚ್ಚಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
• ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡೈರಿ ತಳಿ/ರಾಸು ತಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಹಸುಗಳು ಸುಮಾರು 700ಕೆ.ಜಿ ಗಳಷ್ಟು ತೂಗುತ್ತವೆ.
• ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
• ಹಸುವಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 6000 ರಿಂದ 7000 ಕೆ.ಜಿ.ಯಾದರೂ ಕೂಡ ಅವುಗಳ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ (3.45 ಪ್ರತಿಶತ).
• ಮೊದಲ ಗರ್ಭ/ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 29 ರಿಂದ 30 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 13 ರಿಂದ 14 ತಿಂಗಳುಗಳು.

ಬ್ರೌನ್‌ ಸ್ವಿಸ್‌ :

• ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರೌನ್ ಸ್ವಿಸ್ ತಳಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ತನ್ನ ಒರಟಾದ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
• ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 4% ಕೊಬ್ಬಿನೊಂದಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಪ್ರತಿ 5000 ಕೆಜಿ.
• ಮೊದಲ ಗರ್ಭ/ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 28 ರಿಂದ 30 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 13 ರಿಂದ 14 ತಿಂಗಳುಗಳು.

ರೆಡ್‌ ಡೇನ್‌ :

• ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೇಹದ ಬಣ್ಣವು ಕೆಂಪು, ಕೆಂಪು ಕಂದು ಅಥವಾ ಗಾಢ ಕಂದು.
• ಹಾಲುಣಿಸುವ ಇಳುವರಿಯು 3000 ರಿಂದ 4000 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ 4 ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮೊದಲ ಕರುವಿನ ವಯಸ್ಸು 28 ರಿಂದ 30 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವು 13 ರಿಂದ 14 ತಿಂಗಳುಗಳು.

ಆಯರ್ಶೈರ್:

• ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೂಲ ಐರ್‌ಶೈರ್ ಅನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಡೈರಿ ತಳಿ/ಹೈನುರಾಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅವು ಇತರ ಡೈರಿ ತಳಿಗಳಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಕೇವಲ 4%) ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಗುನ೯ಸಿ:

• ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಗುರ್ನಸಿಯ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪವು ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
• ಚೆರ್ರಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಂದು ಬಣ್ಣ. ಮಹಾಗೋನಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಬೀಟಾ ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್‌ನ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಹಾಲು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೆಲವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ 5% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಅಂಶ ಮತ್ತು 3.7% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶವಿದೆ.
• ಗುರ್ನಸಿ ಹಸುಗಳು ಪ್ರತಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6000 ಕೆಜಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

ಎಮ್ಮೆಯ ತಳಿಗಳು:

ಸೂರ್ತಿ:

• ಈ ತಳಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಗುಜರಾತಿನ ಮಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಾಬರಮತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವಣ ಪ್ರದೇಶದಾಗಿದೆ.
• ಒಂದು ಸೂಲಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ 1200-1500 ಲೀಟರ್
• ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 7-8 ರಷ್ಟು ಜಿಡ್ಡಿನಂಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಮುರ್ರಾ:

• ಇದನ್ನು ದೆಹಲಿ, ಕುಂಡಿ, ಕಾಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
• ಇದು ಹರಿಯಾಣದ ರೋಹಟಕ್, ಹಿಸಾರ್ ಮತ್ತು ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ನಭಾ ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.
• ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಾಗಿದ ಕೊಂಬು ಈ ತಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.
• ಬೆಣ್ಣೆಯ ಸರಾಸರಿ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶ 7%, ಹಾಲುಣಿಸುವ ಇಳುವರಿ 1500 ರಿಂದ 2500 ಕೆಜಿಯಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 6.8 ಕೆಜಿ/ದಿನ ಇದೆ.
• ಮೊದಲ ಗರ್ಭ/ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 45-50 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಅಂತರ ಅವಧಿ 450-500 ದಿನಗಳು.

ಪಂಡರಾಪುರಿ:

• ಈ ತಳಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವಿಗೂ ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ಒಂದು ಸೂಲಿನಲ್ಲಿ 800-1200 ಲೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 6 ರಿಂದ 6.5 ರಷ್ಟು ಜಿಡ್ಡಿನಂಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಧಾರವಾರಿ (ಮಂಡರಗಿ, ಹೊಳೆಸಾಲ್):

• ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಪಾಲು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಈ ತಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಪಂಡರಾಪುರಿ ತಳಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರತಿ ಸೂಲಿಗೆ 500-1500 ಲೀ. ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ನಿಲಿ ರವಿ:

• ಈ ತಳಿಯು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಫಿರೋಜ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಟ್ಲೆಜ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಹಿವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ರಾವಿ ನದಿಯ ಸುತ್ತ)
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣವು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಹಣೆಯ, ಮುಖ, ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಗುರುತು ಇರುತ್ತದೆ.
• ಕೊಂಬುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುರುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 1500-1850 ಕೆಜಿ ಮತ್ತು ಕರುವಿನ ಅಂತರ ಅವಧಿ 500-550 ದಿನಗಳು.
• ಮೊದಲ ಕರು ನೀಡುವ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 45-50 ತಿಂಗಳುಗಳು.

ಭದಾವರಿ:

• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಇಟಾವಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಜಿಲ್ಲೆ.
• ದೇಹವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿ ಅಥವಾ ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣವು ಈ ತಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 800 ರಿಂದ 100 ಕೆ.ಜಿ.
• ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವು 6 ರಿಂದ 12.5 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಾಫರಾಬಾದಿ :

• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ.
• ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 1000 ರಿಂದ 1200 ಕೆ.ಜಿ. ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾದ ಮಾಲ್ಧಾರಿಸ್ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಗಾರರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದ್ದೆರು.

ಮೆಹಸಾನಾ:

• ಮೆಹಸಾನಾ ಎಂಬುದು ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮೆಹಸಾನಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಮ್ಮೆಯ ಡೈರಿ/ಹೈನು ತಳಿಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ತಳಿಯು ಸೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುರ್ರಾ ನಡುವಿನ ಮಿಶ್ರತಳಿಯಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೇಹವು ಮುರ್ರಾಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
• ಕೊಂಬುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುರ್ರಾ ತಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವಕ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರಬಹುದು.
• ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ ಸುಮಾರು 1200-1500 ಕೆ.ಜಿ. ಇದೆ.

ನಾಗಪುರಿ :

• ಈ ತಳಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗ್ಪುರ, ಅಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ಎಲಿಚ್ಪುರಿ ಅಥವಾ ಬರಾರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕೊಂಬುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.
• ಸರಾಸರಿ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಪ್ರತಿ ಹಾಲೂಡಿಕೆಗೆ 700-1200 ಕೆಜಿ.
• ಮೊದಲ ಗರ್ಭ/ಹೆರಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು 45-50 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು 450-550 ದಿನಗಳ ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿ.

ಗೋದಾವರಿ :

• ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.
• ಗೋದಾವರಿ ಎಮ್ಮೆಗಳು ದೈನಂದಿನ ಸರಾಸರಿ 5-8 ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು 1200-1500 ಲೀಟರ್ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಇಳುವರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
• ರಾಸುಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುರ್ರಾಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕರುವಿನ ಮಧ್ಯಂತರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ತಳಿ	ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರದೇಶ	ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಮರಾಠವಾಡಿ (ಎಲಿಚ್‌ಪುರಿ, ದುಧಾನ ಥಾಡಿ)	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಕೊಂಬಿನ ಉದ್ದವು ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಪಂಢರಪುರಿ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಬನ್ನಿ (ಕಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ಕುಂಡಿ)	ಗುಜರಾತ್	ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ರಾತ್ರಿ ಮೇಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಚಿಲಿಕಾ (ದೇಶಿ)	ಒರಿಸ್ಸಾ	ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಉತ್ತಮ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಮೊಸರನ್ನು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ 5-7 ದಿನಗಳವರೆಗೆ).
ಕಾಲಾಹಂಡಿ	ಒರಿಸ್ಸಾ	ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡು, ಗುಡ್ಡಗಳು, ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ದಿನವಿಡೀ ಮೇಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲುಯಿಟ್	ಆಸ್ಸಾಮಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ	ಆಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಎತ್ತುಗಳು ಬಂಡಿ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಉಳುಮೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಜಾನುವಾರುಗಳಾಗಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ
ಬರ್ಗೂರ್ (ಮಲೈ ಎರುಮೈ / ಮಲೈ ಎಮ್ಮೈ)	ತಮಿಳುನಾಡು	ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ದಿನಕ್ಕೆ 1.5 ರಿಂದ 2.0 ಲೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹಾಲನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಂದರೆ ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢಿ	ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ	ಎಮ್ಮೆ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಭತ್ತದ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ). ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ 'ಪೇಡಾ' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಗೋಜ್ರಿ	ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ	ಗುಜ್ಜರ್‌ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಧಾರವಾಡಿ	ಕರ್ನಾಟಕ	ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಎಮ್ಮೆ. ಕೆಚ್ಚಲು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿದೆ; ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 972 ಲೀಟರ್. ದೈನಂದಿನ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ 1.5 ರಿಂದ 8.7 ಲೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾವಾರು 6.9. ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರವಾಡ ಪೇಡಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಮಂದಾ	ಒಡಿಶಾ	ಇದು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಎಮ್ಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಕೊರಾಪುಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೂದಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ತಾಮ್ರ ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊಲಗಳಲಿ ನೀರು ಬಿಡಲು/ಹಾಯಿಸಲು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯು 1.2 ರಿಂದ 3.7 ಕೆಜಿ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಶೇಕಡಾವಾರು 8.4. ಇರುತ್ತದೆ. ಮಂದ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ/ಎಕ್ಸಟೆನ್ಸಿವ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ಣಥಡಿ	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಈ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನವಜಾತ ಕರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ತೇಪೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಹಾಲು ಇಳುವರಿ, ಹಾಲುಣಿಸುವ ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1.1-5.5 ಕೆಜಿ, 353-1533 ಕೆಜಿ ಮತ್ತು 6.5-11.5 ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.