Responsive Image

ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ನಿರ್ವಹಣೆ :

ರೋಗಗಳು/ಪ್ಯಾಥೋಜೆನ್‌ಗಳು ಹರಡುವ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳು:

  1. ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ: ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ.
  2. ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು: ಕಾಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಇತರ ಮೃಗಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಇಲಿಗಳು, ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳು/ಪಕ್ಷಿಗಳು.
  3. ಜನರು: ಫಾರ್ಮ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು, ನಿಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಭೇಟಿ ಮಾಡುವವರು. ಶೂಸ್, ಬಟ್ಟೆ, ಕವರಿಂಗ್, ಕೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಡಬಹುದು.
  4. ಸಾಮಗ್ರಿ: ಫೀಡರ್, ವಾಟರ್‌ರ್, ನೆಸ್ಟ್, ಡಿಬೀಕರ್, ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಟರ್, ಸ್ಪ್ರೇಯರ್, ಬರ್ನರ್‌ಗಳು.
  5. ವಾಹನಗಳು: ಫೀಡ್ ಟ್ರಕ್, ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಾಹನಗಳು.
  6. ಗಾಳಿ: ಏರೋಸೋಲ್ ಅಥವಾ ಧೂಳಿನ ಮೂಲಕ.
  7. ನೀರು: ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಲದ ಮೂಲಕ ನೀರು ಮಲಿನಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
  8. ಫೀಡ್: ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ/ಸಾಗಿಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಇಲಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗುವುದು.
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕೋಳಿ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಪರಿಶೀಲನಾಪಟ್ಟಿ:

· ಸುತ್ತಲಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು, ಗುರುತಿಸಬೇಕು; “restricted” ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶದ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿ.

· ಶೆಡ್‌ಗಳ ಸುತ್ತ ಮರಗಳು/ಪೊದೆಗಳು ಇರಕೂಡದು. ಕಾಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬರದ ಹಾಗೆ ಅನೂಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವಿರಬೇಕು.

· ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಬೇಕು.

· ಕೋಳಿ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬೀಗ ಹಾಕಿಡಿ; ಒಳಗೆ ಇರುವಾಗ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಿ.

· ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಶೆಡ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವವರಿಗೆ  ಬೂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕವರ್‌ಆಲ್ಸ್ (ನಿಲುವಂಗಿ) ಒದಗಿಸಬೇಕು.

· ಪ್ರತೀ ಶೆಡ್ ಪ್ರವೇಶದ ವೇಳೆ ಬಟ್ಟೆ/ಬೂಟ್ಸ್ ಬದಲಿಸಿ. ಫುಟ್‌ ಬಾತ್‌ (Footbath) ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು.

· ಕೋಳಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೋಳಿ ಪಾಲಕರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕೋಳಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಾರದು.

· ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಹಾಗೂ ಅನುಮೋದಿತ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಥವಾ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿ.

· ವಾಹನಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಡಿಸ್ಇನ್ಫೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿ ಒಳಗೆ ಬಿಡಿ.

– ಇತರ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಿಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರು ತಿಳಿದಿರಲಿ.

– ಮಾಲೀಕರು, ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಚಾಲಕರು, ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಹಿಡಿಯುವವರು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆದಾರರು ಮುಂತಾದ ಅಗತ್ಯ ಸಂದರ್ಶಕರು ಹಿಂಡುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಮೊದಲು ಬೂಟುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹೊರ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

– ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಅಥವಾ ವಿತರಣೆ, ಆಹಾರ ವಿತರಣೆ, ಇಂಧನ ವಿತರಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ರಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಟೈರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.

– ಉಪಕರಣಗಳು, ಸರಬರಾಜು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಕೋಳಿ ಗೂಡುಗಳು, ಕ್ರೇಟುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೋಳಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಿ.

– ಕೀಟ, ಸಸ್ತನಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿ ವಾಹಕಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ವಾಹಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ. ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ/ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿರಬೇಕು.

ಫಾರ್ಮ್ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ:

– ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಜರ್ಮ್‌ಪ್ಲಾಸಂ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರವು ಇತರ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಇದು ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಬಹುದಾದ ಜಲಮೂಲಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು. ಇದು ಇತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 1-2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.

– ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಅನಿಲಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

– ಉದ್ದ ಅಕ್ಷದ (ಲಾಂಗ್‌ ಎಕ್ಸಿಸ್‌) ದಿಕ್ಕು: ಇದು ಜಮೀನಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಜಮೀನು ಶೀತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಉದ್ದ ಅಕ್ಷದ ದಿಕ್ಕು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿರಬೇಕು.

– ಜಮೀನು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿರಬೇಕು. ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಮೀನು ಇದ್ದರೆ, ಉದ್ದ ಅಕ್ಷವು ಆಗ್ನೇಯವಾಗಿರಬೇಕು.

– ನೇತಾಡುವ ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸಿ, ಫಾಮ೯ನಲ್ಲಿ ಹಿಕ್ಕೆಗಳು ಬೀಳದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಇರಬಾರದು.

– ಸಣ್ಣ ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ನಿರೋಧಕ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

– ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತೆರೆದಿರುವ ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ.

– ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳ ಇರಬಾರದು.

– ಸರಿಯಾದ ಒಳಚರಂಡಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ನೀರು ನಿಲ್ಲಬಾರದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶೆಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಲತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬರಿದಾಗಿಸಬೇಕು.

– ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನೆಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಕೋಳಿ ಶೆಡ್‌ಗಳ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ಗಾತ್ರದ ಪಾದದ ಡಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮೇಲಾಗಿ 50% ಸುಣ್ಣದ ಪುಡಿ + 50% ಬ್ಲೀಚಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

– ಆವರಣದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಿಂದ ಬ್ರೂಡರ್ ಶೆಡ್, ನಂತರ ಗ್ರೋವರ್‌ ಶೆಡ್ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ವಯಸ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಶೆಡ್ ಇರುವಂತೆ ತೋಟದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇರಬೇಕು. ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

– ಮೊಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರವು ಇತರ ಶೆಡ್‌ಗಳಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 500 ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.

– ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಶೆಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು 30 ಅಡಿ ಇರಬೇಕು.

– ರಸ್ತೆಗಳು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬಳಸಿ ನಿಮಿ೯ಸಿರಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಶೂಗಳು ಮತ್ತು ಟೈರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

– ರೋಗಗಳ ನಿಯಮಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲುಗಾಗಿ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

– ಎಲ್ಲಾ ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಕೌಂಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಏಕ ಕಿಟಕಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಾಹನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸಬಾರದು.

 ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣ:

– ಪ್ರತಿ ಶೆಡ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ.

– ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಫಾರ್ಮ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ

– 24 ಗಂಟೆ ಒಳಗೆ ಎರಡು ಫಾರ್ಮ್ ಭೇಟಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇರಬಾರದು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

– ಪ್ರವೇಶ/ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಮಾತ್ರ. Foot and wheel dip ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

– ಕ್ಲೀನಿಂಗ್ ರೂಮ್, ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ನಿರ್ಬಂಧ:
  1. ಶೆಡ್‌ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೀಗ ಹಾಕಿಡಿ.
  2. ಆ ಶೆಡ್‌ಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು, ಪ್ರತಿ ಶೆಡ್‌ನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಾದ ತೊಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಕೈ ತೊಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಶೆಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬದಲಾವಣೆ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಶವರ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
  3. ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಔಷಧಗಳು, ಲಸಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
  4. ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  5. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೆಡ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನದಲ್ಲಿ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಡಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಹೊಸ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಐಸೊಲೇಶನ್/ಕ್ವಾರೆಂಟೈನ್:

ಹೊಸ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಇತರ ಹಿಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಅಗತ್ಯ.

  1. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ 21 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಡಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರಿಸಿ, ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
  2. ಹೊಸ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 21 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು ಮತ್ತು ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ರಕ್ತ, ಮಲಗಳ ಸ್ವ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
  3. ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಯೋಮಾನದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
  4. ಹೊಸ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೀಟ ನಿರೋಧಕವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ:

 ಎ) ಫಾಮ೯ ಉಪಕರಣಗಳ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಗಳೆತ:

  1. ಶೆಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಹಾರ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಬೇಕು.
  2. ಸ್ಕ್ರಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೋಂಕುನಿವಾರಕದಿಂದ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  3. ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ತೊಳೆದು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
  4. ಶೆಡ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
  5. ಪಂಜರಗಳು, ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಪಂಜರಗಳನ್ನು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಗೊಬ್ಬರ ಇದ್ದರೆ ಸೋಂಕುನಿವಾರಕವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
  6. ಹೊಸದಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಸಾಬೂನು ನೀರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು ಅಥವಾ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  7. ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಸಲಕರಣೆಗಳಾದ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಪಂಜರಗಳು, ಸಲಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ನೆರೆಯ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಮರದ ವಸ್ತುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು.
  8. ಪ್ರತಿದಿನ ಫೀಡರ್ ಮತ್ತು ನೀರುಹಾಕುವ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ.

 ಬಿ) ಕೋಳಿ ಮನೆಗಳ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ

ಮನೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಸಕರ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:

I. ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಮನೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ:

– ಹಿಂಡನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಹಿಂಡನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಉಳಿದ ಗರಿಗಳು, ಹಿಕ್ಕೆಗಳು, ಕಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ. ನಂತರ ಶೆಡ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

– ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

– ಹೊಸ ಹಿಂಡು ಬರುವ ಮೊದಲು ಕನಿಷ್ಠ 10 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಶೆಡ್ ಅನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಿ.

– ಹೊಸ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು, ಲಿಟ್ಟರನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೇವಾಂಶ ಇರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

II. ಭಾಗಶಃ/ಏಕಕಾಲಿಕ ಮನೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ:

– ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಇರುವಾಗ ಈ ರೀತಿಯ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

– ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ. ಮನೆಯನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಗುಡಿಸಿ. ಮನೆಯಿಂದ ಕೇಕ್ ಆಗಿರುವ ಕಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಒಣಗಿಸುವ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಲಿಟ್ಟರ್‌ ಅನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದು.

– ಬ್ರೂಡರ್ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಫೀಡರ್‌ಗಳು, ಜಗ್‌ಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಯೋಡೋಫೋರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 5% ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಪೊಕ್ಲೋರೈಟ್ ಬಳಸಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಿ. ಸೋಡಿಯಂ ಡೋಡೆಸಿಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್, ಫಾರ್ಮಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಅಯೋಡಿನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಂತಹ ಇತರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.

– ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ. ಕೋಳಿಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸೂಕ್ತ ನೀರಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪೂರೈಸದ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು (ಉದಾ. ಕ್ಲೋರಿನೇಷನ್, ಅಯೋಡಿನ್).

– ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೆಡ್/ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುನಿವಾರಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.

III. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ:

– ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿರಿ. ಕೈಗಳನ್ನು ಸೋಪ್ ಅಥವಾ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ತೊಳೆಯಬಹುದು, ಸಂಪರ್ಕ ಸಮಯ 10 ನಿಮಿಷಗಳು.

– ಕೋಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕವರ್‌ಆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಲಾಂಡ್ರಿ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಆಕ್ಸಿಡೈಸಿಂಗ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು (ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಪೋಕ್ಲೋರೈಟ್ 2-3% ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನ್ನು 2% ರಷ್ಟು 10 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರ (ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ 2% ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ 4% ದ್ರಾವಣವನ್ನು 10-30 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ) ಬಳಸಬಹುದು.

– ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಾದದ ಚಾಪೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶೂಗಳು, ಗಮ್‌ಬೂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು.

– ಕೊಳಕು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ನಿಂದ ತೊಳೆದು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.

– ಗೋಡೆಗಳು, ನೆಲ, ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ-ಅಮೋನಿಯಂ ಲವಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಕ್ರೆಸೋಲಿಕ್-ಆಸಿಡ್ 2.2% ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಫಿನಾಲ್‌ಗಳು 2% ದ್ರಾವಣವನ್ನು ನೆಲಹಾಸಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

– ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳು ಬೂಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ, ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಬಳಸಬೇಕು.

– ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೋಡಿ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಇತರ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.

– ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆವರಣದಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ತೆಗೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಕವರ್‌ಆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಕ್ಲೋರಿನೇಟೆಡ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಬೂನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಬೇಕು.

IV. ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಲೇವಾರಿ:

– ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಗರಿಗಳಂತಹ ಇತರ ಕೋಳಿ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಸೋಂಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮಲದಂತಹ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ಒಳಗೆ ಅನೇಕ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

– ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಕನಿಷ್ಠ 90 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಬೇಕು.

– ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಹೈಪೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ 2% ಅಥವಾ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ 0.2% ನಂತಹ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ 2% ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ 4% ನಂತಹ ಕ್ಷಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು.

V. ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈವಿಕ/ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಲೇವಾರಿ:

· ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಸೋಂಕಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

· ಸತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಹೂಳುವುದು ಅಥವಾ ಸುಡುವುದು.

· ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು: ಕಸ ತ್ಯಾಜ್ಯ - ಕೋಳಿ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಬಿದ್ದ ಮರದ ಎಲೆಗಳು, ಕೊಂಬೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಜೀವರಾಶಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು, ಸಿರಿಂಜ್, ಸೂಜಿ, ಸ್ವ್ಯಾಬ್‌ಗಳು, ಖಾಲಿ ಬಾಟಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಳಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪಾತ್ರೆಗಳಂತಹ ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು.

· ದಹನ, ರೆಂಡರಿಂಗ್, ಕುದಿಸುವುದು, ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಸುವುದು, ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಆಟೋಕ್ಲೇವಿಂಗ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.

· ಪರಿಸರ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ-ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ) ನಿಯಮಗಳು, 1998 ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಸೂಕ್ತ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು.